An toàn vệ sinh lao động trong ngành lắp rắp điện tử: vấn đề cần quan tâm

Thoạt trông, cứ ngỡ môi trường làm việc của công nhân lắp ráp điện tử là lý tưởng với sự vệ sinh tuyệt đối. Nơi làm việc của họ là các “phòng sạch”, kín với hệ thống điều hòa, luôn chênh lệch so với nhiệt độ bên ngoài 5 – 12 độ C, vào những ngày hè nóng thì khoảng cách này càng tăng. Trong môi trường vi khí hậu chênh lệch như vậy, những tác động về thay đổi nhiệt trong cơ thể con người là không tránh khỏi.

1

Việc phát triển ngành lắp ráp điện tử đã có những đóng góp tích cực trong giải quyết việc làm cho lao động, nhất là lao động phổ thông khu vực nông thôn và góp phần tăng trưởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo… Tuy nhiên, đằng sau ánh hào nhoáng của các sản phẩm điện tử và sự phát triển công nghiệp là những mặt tối mà chúng ta đáng phải quan tâm. Đó là vấn đề an toàn lao động, vấn đề về nguy hại sức khỏe và bệnh nghề nghiệp đang ngày đêm tiềm ẩn và có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào đối với những người công nhân trực tiếp sản xuất.

Trong quá trình khảo sát, nhiều lao động đã phản ánh việc thường xuyên đau mỏi xương khớp do tư thế làm việc, ù tai, thậm chí suy giảm thị lực từ 10/10 xuống còn 5/10…

Một vấn đề đáng lưu ý là thời gian các công nhân gắn bó với công việc này thường ngắn, nguyên nhân là do tâm lý e ngại công việc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Đa số lao động được khảo sát đều có tuổi nghề dưới 3 năm.

Đặc biệt trong tổng số hơn 200.000 lao động trong ngành này, có tới 80-85% là lao động nữ từ 18-30 tuổi. Những lao động này đều đang ở độ tuổi sinh sản nên yêu cầu đảm bảo an toàn lao động lại càng cấp thiết hơn.

Tại cuộc hội thảo “An toàn môi trường và sức khỏe nghề nghiệp trong các nhà máy sản xuất và lắp ráp điện tử: Kinh nghiệm quốc tế và hướng giải pháp cho Việt Nam” được tổ chức hồi tháng 1/2014 mới đây, ông Sajniv Pandita – Giám đốc ARMC và Tiến sĩ – Bác sỹ Thomas H.Gassert (Khoa Y tế công cộng – Đại học Harvard) khẳng định, hóa chất độc hại là nguyên liệu cần thiết trong qúa trình sản xuất thiết bị điện tử và cũng là yếu tố ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của người lao động, cộng đồng và môi trường. Vấn đề này đã được nhiều quốc gia trên thế giới từ Mỹ, đến Scotland, Hàn Quốc  đưa ra cảnh báo.

6

Với những công ty lớn cần trang bị cho người lao động đầy đủ trang thiết bị quần áo chống tĩnh điện, găng tay và mũ bảo hộ phòng sạch.

Theo nghiên cứu, hiện nay 50% các sản phẩm điện tử được sản xuất tại châu Á và nhiều công ty điện tử ở đây vẫn sử dụng các hóa chất độc hại đã bị cấm ở châu Âu. TS.BS Thomas H. Gassert còn cho biết, có khoảng 68.000 loại hóa chất bao gồm nhiều loại axit, kiềm, khí đông lạnh, xyanua, chất phụ gia, chất độn, kim loại, chất oxy hóa, chất bán dẫn, dung môi… đang được sử dụng trong ngành công nghiệp điện tử nhưng chưa hề được kiểm chứng tác động đến con người và ngay cả kiểm chứng trên động vật cũng rất ít.

Các loại hóa chất độc hại này về lâu dài có thể gây nên các bệnh ung thư, bệnh liên quan đến sinh sản và trước mắt là gây nên các bệnh căng thẳng thần kinh, đau mỏi cơ thể, giảm khả năng thị giác, thính giác. Ông Sanjiv Pandita, Giám đốc Trung tâm giám sát nguồn nhân lực châu Á – AMRC phân tích: Đằng sau vẻ đẹp long lanh của chiếc điện thoại Iphone hào nhoáng là rất nhiều hóa chất, kim loại như chì, crom, thủy ngân, kim loại nặng…. Trong quá trình sản xuất, các hóa chất đó cùng các chất dung môi, khí độc và bức xạ toả ra. Nguy cơ cho sức khoẻ người lao động đến từ rất nhiều khâu: ảnh hưởng của axít trong quá trình ăn mòn, làm sạch thiết bị; chất khí dễ cháy nổ; hơi khói độc từ các dung môi làm sạch, mạ phủ kim loại, quang hóa; điện từ trường cao, tia laze, cực tím và phóng xạ…

Có thể nói, tại nơi làm việc, công nhân ngành điện tử phải đối mặt với điện từ trường, bụi kim loại, hơi khí độc, hóa chất, tia cực tím, phóng xạ… Những yếu tố độc hại này tồn tại trong đa số công đoạn, ví dụ hàn các chi tiết, linh kiện điện tử, hoặc khi làm vệ sinh thiết bị, cần dùng Flux, là một hỗn hợp hóa chất bao gồm dung môi và axít, tẩy sạch bề mặt kim loại. Các nghiên cứu của các chuyên gia y tế đã chỉ rõ tác hại của điện từ trường đến hệ thần kinh trung ương như ảnh hưởng tới tuần hoàn não gây nhức đầu, ăn ngủ kém, giảm trương lực cơ, tăng tiết mồ hôi, đầu ngón tay xanh tím dẫn đến cơ thể bị suy nhược; đục thủy nhân mắt, tổn thương giác mạc; biến đổi sinh lý hồng cầu, bạch cầu, ảnh hưởng đến buồng trứng, tinh hoàn nếu tiếp xúc liều cao.

Thoạt trông, cứ ngỡ môi trường làm việc của công nhân lắp ráp điện tử là lý tưởng với sự vệ sinh tuyệt đối. Nơi làm việc của họ là các “phòng sạch”, kín với hệ thống điều hòa, luôn chênh lệch so với nhiệt độ bên ngoài 5 – 12 độ C, vào những ngày hè nóng thì khoảng cách này càng tăng. Trong môi trường vi khí hậu chênh lệch như vậy, những tác động về thay đổi nhiệt trong cơ thể con người là không tránh khỏi.

Một tác động đáng kể đến sức khỏe của người lao động nữa là tư thế làm việc và cường độ công việc. Công nhân chủ yếu ngồi hoặc đứng trong tư thế tĩnh tại suốt cả ca làm việc chừng 12 tiếng. Độ đơn điệu của thao tác khiến con người hành động như một chiếc máy, không kể tốc độ các thao tác cực nhanh khiến họ phải tập trung cao độ. “Có chi tiết của máy in cần 500 – 600 động tác/giờ. Các con chíp siêu nhỏ, gắn bằng kính hiển vi, làm việc trên màn hình gây căng thẳng thị giác cho người thực hiện. Mắt kéo sát trong một khoảng cách cố định gây căng cơ mắt”.

Báo cáo thống kê chưa đầy đủ của Bộ Y tế cho biết, có khoảng 28.000 lao động bị mắc bệnh nghề nghiệp trong đó khoảng 10% liên quan đến hóa chất. Quan ngại hơn, trong tổng số hơn 200.000 lao động trong ngành này, có trên 90% là lao động nữ từ 18 – 30 tuổi. Những lao động này đều đang ở độ tuổi sinh sản nên yêu cầu bảo đảm an toàn lao động lại càng cấp thiết hơn.

Theo số liệu của Tổ chức Lao động thế giới (ILO), mỗi năm có 160 triệu người mắc bệnh nghề nghiệp, có khoảng 438.000 người bị chết do hóa chất nguy hiểm gây ra.

Theo số liệu của Tổ chức y tế thế giới (WHO), hơn 9% số trường hợp ung thư phổi bắt nguồn từ các sản phẩm hóa chất, 800.000 trẻ em bị nhiễm độc hóa chất.

Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ vẫn tiếp tục là địa điểm thu hút đầu tư của nhiều tập đoàn điện tử lớn trên thế giới. Để Việt Nam phát triển một nền công nghiệp điện tử an toàn, bền vững, tại cuộc hội thảo “An toàn môi trường và sức khỏe nghề nghiệp trong các nhà máy sản xuất và lắp ráp điện tử: Kinh nghiệm quốc tế và hướng giải pháp cho Việt Nam” , các chuyên gia đều nhất trí cho rằng cần phải tập trung đánh giá, nghiên cứu toàn diện về an toàn, vệ sinh lao động trong ngành điện tử của Việt Nam hiện nay. Đồng thời rà soát, hoàn thiện các văn bản pháp luật về tiêu chuẩn an toàn lao độngliên quan đến lĩnh vực sản xuất này.

Các doanh nghiệp điện tử không phải không biết về những nguy cơ từ môi trường làm việc đối với sức khỏe công nhân lao động của mình. Nhưng họ sợ, nên không muốn công khai điều đó. Trong khi đó, công nhân đa phần là lao động phổ thông từ các làng quê, thiếu thông tin, không có kỹ năng bảo hộ lao động. Chính vì vậy, doanh nghiệp muốn bảo vệ đội ngũ lao động của mình và thể hiện trách nhiệm xã hội, thì phải công bố danh mục các hóa chất sử dụng trong các công đoạn sản xuất, nguy cơ của chúng và hướng dẫn người lao động về biện pháp bảo hộ.

Ông Đặng Quang Điều, Trưởng ban Chính sách-Pháp luật (Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam) cho rằng bản thân doanh nghiệp chưa tự giác công khai danh mục các hóa chất độc hại đang sử dụng nên công đoàn không có đủ thông tin để cảnh báo người lao động tự bảo vệ bản thân. Vì vậy, trong dự thảo Luật An toàn vệ sinh lao động do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đang soạn thảo cần phải quy định cụ thể việc công khai thông tin để có cơ sở, phương án bảo vệ người lao động. Ông Điều cũng cho rằng các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử cần phải tăng cường khám sức khỏe cho người lao động để phát hiện sớm những bệnh do ảnh hưởng của hóa chất, sóng điện từ… và có biện pháp phòng ngừa cho người lao đồng khi tiếp xúc với linh kiện độc hại…Đồng thời cũng cần tăng cường tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra về vấn đề an toàn vệ sinh lao động, khám sức khỏe tại những nhà máy này. Cần phải thực hiện nghiêm túc việc lập hồ sơ sức khỏe của công nhân, từ trước, trong và sau quá trình làm việc tại các nhà máy điện tử.

TS. Bác sĩ Thomas H.Gassert – Khoa Y tế công cộng (ĐH Harvard) là người có nhiều năm nghiên cứu về bệnh nghề nghiệp, trong đó có bệnh nghề nghiệp của công nhân ngành điện tử cho rằng cần có một hệ thống thanh tra giám sát đủ hiệu lực, được tập huấn đầy đủ, có mặt ngay tại doanh nghiệp, nói cách khác là có đại diện của người lao động ngay trong Ban y tế của các nhà máy. Đội ngũ này phải được đào tạo, tập huấn đầy đủ. Đây cũng là nhiệm vụ của tổ chức công đoàn. Tổ chức công đoàn cần kịp thời thông tin, tuyên truyền để các lao động trong ngành điện tử hiểu được các nguy cơ của mình.

Theo ông Vũ Như Văn – Phó Chủ tịch Liên hiệp hội các hội khoa học và kỹ thuật, Hội khoa học – kỹ thuật an toàn vệ sinh lao động Việt Nam thì giải pháp quan trọng nhất hiện nay là nâng cao công tác tuyên truyền để bản thân các doanh nghiệp ý thức được việc công khai, minh bạch các loại hóa chất độc hại trong sản xuất các sản phẩm điện tử. Đồng thời, hệ thống pháp luật về an toàn lao động cũng cần được kiện toàn hơn nữa, tăng cường thanh tra các nhà máy sản xuất và lắp ráp điện tử để có chế tài phù hợp xử lý ngay các trường hợp không công khai các hóa chất độc hại.

Sản phẩm hỗ trợ: giày bảo hộ nhập khẩu cao cấp cho phòng thí nghiệm.

Advertisements

Nâng cao ý thức người lao động tại Cà Mau

Theo thống kê chưa đầy đủ, năm qua trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã xảy ra 8 vụ tai nạn lao động (làm chết 3 người). Song trên thực tế, số vụ tai nạn lao động còn nhiều hơn. Được biết phần lớn nguyên nhân xảy ra các vụ tai nạn lao động là do trong quá trình làm việc người lao động đã chủ quan, không tuân thủ các quy định về An toàn vệ sinh lao động – Phòng chống cháy nổ. Qua đây, một lần nữa cho thấy ý thức của người lao động về vấn đề này còn nhiều hạn chế.

5Người lao động trong các xưởng chế biến thủy hải sản phải được trang bị quần áo phòng sạch cũng như mũ với khẩu trang

“Trong lĩnh vực chế biến thuỷ sản. Đặc thù của ngành chế biến là nguồn lao động tại các đơn vị luôn biến động. Chính vì vậy rất khó khăn trong việc tuyên truyền, tập huấn đầy đủ về An toàn vệ sinh lao động – Phòng chống cháy nổ đến hết tất cả người lao động, nhất là những lao động mới vào nghề” – ông Nguyễn Quân – Phó tổng giám đốc, Chủ tịch Công đoàn Công ty Cổ phần thực phẩm Đại Dương than phiền.

Điều dễ nhận thấy là dù được trang bị khá đầy đủ đồ bảo hộ lao động, nhưng nhiều người lao động vẫn không tuân thủ đúng nguyên tắc, có chăng cũng chỉ là đối phó. Các yếu tố nguy hiểm thường gặp trong quá trình lao động bao gồm: chuyển vật sắc nhọn, nhiệt bỏng, điện giật, vật dễ đổ, dễ trượt, vấp ngã, cháy nổ, chất độc ăn mòn… và phần đông người lao động được hỏi không nhận thức được chỗ làm việc của mình có yếu tố nguy hiểm, công việc của mình làm có thể để lại bệnh nghề nghiệp. Với các trường hợp di chuyển, có nhiều vật sắc nhọn chúng ta phải có đôi giày bảo hộ cao cấp đế chống đâm xuyên trên những bề mặt như vậy.

Và khi được hỏi về An toàn vệ sinh lao động thì phần đông người lao động đều không biết, hoặc nhận thức rất mơ hồ. Đơn cử trong lĩnh vực xây dựng, do nhu cầu công việc đòi hỏi người lao động phải leo trèo, làm việc ở trên cao, nhưng rất ít công trình xây dựng được trang bị đầy đủ các yếu tố kỹ thuật hỗ trợ đảm bảo điều kiện làm việc an toàn. Không mấy ai đòi hỏi về thiết bị an toàn khi làm việc tại công trình.

6Rất nhiều người trong số họ làm việc theo kiểu khoán ngày công. Chính vì vậy, có không ít trường hợp, đến khi tai nạn xảy ra, trong tay không có hợp đồng lao động. Qua đây cho thấy: bản thân người lao động cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình. Yêu cần được cung cấp đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động cho mình. Hơn ai hết, người lao động phải hiểu khi tai nạn xảy ra, thì thiệt thòi nhiều nhất chính là bản thân mình.

Để thực hiện tốt các mục tiêu về An toàn vệ sinh lao động – Phòng chống cháy nổ, các đơn vị cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tăng cường tập huấn, nâng cao ý thức trách nhiệm cho người lao động, xây dựng kế hoạch thực hiện thật cụ thể, coi trọng đầu tư cho công tác này trên quan điểm là góp phần bảo vệ và phát triển nguồn nhân lực, thực hiện tốt chiến lược con người; đầu tư thỏa đáng trong việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất, cải thiện điều kiện, môi trường làm việc; gắn bảo hộ lao động với đặc điểm khí hậu, thiên nhiên và con người cũng như trình độ phát triển kinh tế – xã hội của mỗi địa phương, đơn vị; xây dựng công tác bảo hộ lao động trên cơ sở pháp lý, huy động sự tham gia của quần chúng; tăng cường trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ quản lý tổ, đội sản xuất trong việc duy trì thực hiện; có chế tài xử phạt đủ mạnh đối với những doanh nghiệp, những người gây ra tai nạn lao động… Tuy nhiên, tất cả những vấn đề này chỉ có tác dụng khi mỗi cá nhân phải thấy rõ trách nhiệm của mình để phối hợp đồng bộ trong thực hiện thì mới có hiệu quả./. Sản phẩm hỗ trợ: mũ bảo hộ lao động cho công nhân tiêu chuẩn.

Đầu trần, chân đất ở “thủ phủ” Quỳ Hợp Nghệ An

Nghệ An: Rong ruổi khắp các khu mỏ huyện Quỳ Hợp, điều chúng tôi thấy không phải là những viên đá quý màu hồng, mà là màu xám của những công nhân khai thác…

1Hai thợ khoan đá cùng anh lái múc cũng “quên” luôn bảo hộ lao động

Dưới những hầm sâu

Con người, ai cũng đều sợ chết, nhất là những cái chết được dự báo trước. Thế nhưng, hầu hết những công nhân ở vùng mỏ Quỳ Hợp (Nghệ An) lại xem thường và đánh cược tính mạng của mình với thần chết dưới những căn hầm sâu hoắm được họ đào bới để khai thác quặng thiếc.

Những ngày đầu tháng 9, mưa như thối đất ở mỏ Suối Bắc (xã Châu Thành). Anh Đ, một công nhân lâu năm trên vùng đất Suối Bắc, người ở xã Châu Hồng dẫn tôi lên làm quen với người quản lý tên H của mỏ quặng do một cá nhân người địa phương thầu lại một mỏ quặng thiếc còn phép hoạt động.

Sau những thăm dò ban đầu, người quản lý có vẻ tin tưởng với vốn kiến thức kha khá của tôi về quặng thiếc mới học được từ anh công nhân lành nghề tên Đ. “Nếu mày muốn vào chỗ bọn tao làm việc thì cứ ở lại đây rồi chui hang xem thế nào. Nếu thấy làm được thì làm, tùy theo năng lực của mày mà bọn tao sẽ trả công xứng đáng”, ông H tỏ ra khá thiện cảm nói.

Sau bữa cơm chiều với rau muống và mấy miếng cá mắm kho, nghỉ ngơi chừng 30 phút, tôi cùng một nhóm bốn công nhân khác bắt đầu vào công việc. “Anh đi phải hết sức cẩn thận kẻo lạc đường, phải bám sát vào anh em không trong hầm rất tối và sâu, lại có nhiều nhánh khác nhau, lạc coi như toi mạng đấy!”, anh bạn dặn dò.

2Đầu trần, chân đất đào quặng dưới những căn hầm tối om, không mũ bảo hộ an toàn

Mới thoạt nhìn cửa hang tôi đã khẽ giật mình! Một cái hang sâu hoắm, tối om được đào có lẽ đã khá lâu, thế nhưng nhìn kỹ chỉ có mấy cái cột bằng gỗ được chống sơ sài. Trong ánh đèn pin yếu ớt, cả nhóm chúng tôi với cuốc, xẻng cùng nhiều dụng cụ khai thác quặng khác bắt đầu hành trình chui hang.

Trong hang sâu ớn lạnh, chúng tôi vào đến khu vực cần đào đất cũng mất hơn 15 phút. Khu vực đang khai thác là một vùng được đào khá rộng, khoảng hơn chục mét vuông với chiều cao nhỉnh hơn đầu người. Ở khu vực làm việc, có máy nổ, cuốc, xẻng cùng một số dụng cụ và rất nhiều bao tải, xe chở đất lên cửa hang.

3Không quần áo bảo hộ, công nhân của Công ty Cường Thọ chỉ mặc… quần đùi để làm việc

“Bình thường thì chỉ đào đất bằng cuốc, xẻng, chỉ đến khi gặp đá hoặc khu vực nào khó đào thì mới khoan nổ mìn. Hôm nay may cho anh đấy vì chưa gặp lúc phải nổ mìn. Nổ mìn thì nguy hiểm lắm!”, Đ vỗ vai tôi nói.

Sau hơn hai tiếng đồng hồ làm việc cật lực, cả nhóm chúng tôi đào được hơn 30 bao đất để đưa lên cửa hang cho tốp khác tiếp công đoạn đãi. Mệt lử, cả nhóm ngồi nghỉ ngơi, sau đó tiếp tục công đoạn vận chuyển bằng xe lên cửa hang. Hơn 30 phút sau, công việc buổi tối của cả nhóm hoàn thành. Người quản lý có vẻ khá hài lòng với “chiến lợi phẩm” của nhóm tối hôm đó…

An toàn là xa xỉ

Rong ruổi khắp các vùng mỏ Quỳ Hợp, điều mà tôi ghi nhận được không chỉ là những căn hầm sâu hoắm, tối om ở những đồi quặng thiếc mà còn là bạt ngàn những mỏ đá trắng cao vút, chênh vênh trên các triền núi. Những công nhân đầu trần, chân đất đang đánh đu trên những vách đá cheo leo, thẳng đứng.

Mỏ đá của Công ty Á Châu nằm gần núi Phá Lốm, xã Châu Tiến là một mỏ lớn. Được biết đơn vị này trước đây được cơ quan chức năng cấp phép thăm dò đá, nhưng sau khi hết hạn không hiểu vì lý do gì mà đơn vị này chưa được cấp lại.

Thế nhưng, Công ty Á Châu vẫn khai thác đá một cách bình thường. Chưa nói đến chuyện giấy phép của đơn vị này, chúng tôi vào khu mỏ trên để tìm hiểu về vấn đề an toàn lao động của công nhân khai thác đá.

4Khai thác quặng thiếc dưới căn hầm sâu hàng chục mét tại Suối Bắc

Hàng chục công nhân đang hì hụi làm việc dưới chân lèn núi, kẻ dùng búa đập đá, người gom đá, người lái máy múc từng xấp đá lên xe để chở đi. Dưới cái nắng gay gắt nhưng tuyệt nhiên anh nào cũng đầu trần, chân đất, có công nhân chỉ mặc quần đùi làm việc quần quật, những địa hình phức tap như đồi núi cần trang bị giày bảo hộ cao cấp, ủng cao su chống đâm xuyên tốt…

“Trước đây công ty cũng có phát bảo hộ lao động nhưng thấy công nhân ít sử dụng đến, ai cũng chê nóng, vướng víu nên sau họ chẳng phát nữa. Chỉ khi có đoàn kiểm tra về an toàn lao động thì ai cũng mới miễn cưỡng với những dụng cụ bảo hộ cần thiết cho có lệ”, một công nhân quê ở Quỳnh Lưu cho hay.

Hiện nay, huyện Quỳ Hợp có hàng chục mỏ đá đang hoạt động, thế nhưng trong quá trình “mục sở thị” chúng tôi chỉ đếm được trên đầu ngón tay số công nhân có dụng cụ bảo hộ lao động cũng như môi trường làm việc an toàn.

Những mỏ đá là vậy, các xưởng chế biến đá cũng luôn xem nhẹ vấn đề bảo hộ lao động. Dường như bảo hộ lao động là thứ gì đó quá xa xỉ đối với hàng trăm công nhân hoạt động trong lĩnh vực này.

Có dịp vào xưởng chế biến đá của Doanh nghiệp tư nhân Phúc Nguyên Hợp (ở Cụm công nghiệp nhỏ Châu Quang), chúng tôi ghi nhận được cảnh tượng hàng chục công nhân làm việc mà không hề mang bảo hộ lao động. Thậm chí, có công nhân còn mặc quần đùi khi cưa xẻ đá cũng như bốc đá hộc lên ô tô.

Một công nhân đang cởi trần cưa đá xoèn xoẹt, cười trừ: “Em làm việc ở đây đã 3 năm nay rồi, có bao giờ mang bảo hộ lao động gì đâu!”. Tạt qua hàng chục xưởng chế biến đá khác của một số đơn vị như HTX Thành Công, Công ty Thành Trung… hầu hết công nhân của những đơn vị này đều nói không với bảo hộ lao động và dường như những người chủ của các xưởng khai thác, chế biến đá này cũng không hề quan tâm đến vấn đề an toàn lao động.

Theo một số người am hiểu về nghề khai thác, chế biến đá thì việc không mang bảo hộ lao động như ủng, găng tay, quần áo chuyên dụng, khẩu trang, kính mắt khi tham gia vào công việc khai thác, chế biến đá sẽ rất nguy hiểm.

Ngoài nguy cơ bị tai nạn như gãy chân, tay… thì việc không mang bảo hộ lao động sẽ còn có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe về lâu dài như các bệnh về hô hấp, bệnh về mắt…

Và, với những gì chúng tôi ghi nhận được khi đi thực tế tại các vùng mỏ, khu chế biến đá ở Quỳ Hợp thì dường như vấn đề về an toàn, vệ sinh lao động đang bị các doanh nghiệp, cơ quan chức năng lẫn người lao động xem nhẹ, điều này sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro khôn lường có thể đe dọa đến tính mạng của công nhân lao động trực tiếp. Lợi nhuận đương nhiên doanh nghiệp hưởng, còn phần thiệt không phải ai khác chính là người lao động.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động

Chiều 7/7, Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội tổ chức Tọa đàm chuyên gia về những vấn đề lớn thi hành pháp luật an toàn vệ sinh lao động và những vấn đề đặt ra trong xây dựng Luật an toàn vệ sinh lao động.

Cục An toàn lao động Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đánh giá sau gần 20 năm thi hành, các quy định an toàn vệ sinh lao động tại Bộ luật Lao động cơ bản đã đi vào thực tiễn cuộc sống, tạo hành lang pháp lý cho các chủ thể thiết lập quan hệ lao động, góp phần bảo vệ an toàn, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động và người sử dụng lao động.

2Tuy nhiên, Cục trưởng An toàn lao động Hà Tất Thắng cho biết cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp cũng như kỹ thuật công nghệ mới, những yêu cầu về phúc lợi và đảm bảo an toàn vệ sinh lao động đặt ra thách thức mới và bộc lộ những hạn chế, bất cập trong công tác an toàn, vệ sinh lao động.

Bên cạnh đó, nội dung an toàn vệ sinh lao động được quy định trong Bộ luật Lao động nhưng đồng thời cũng được quy định phân tán tại nhiều văn bản pháp luật khác đã gây khó khăn cho việc tổ chức thực hiện, đặc biệt là ở cơ sở.

Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật an toàn, vệ sinh lao động cần được rà soát, ban hành mới để kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất, phù hợp với công nghệ và vật liệu mới.

Chính sách của Nhà nước hiện chưa thu hút và huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội đầu tư cho công tác an toàn vệ sinh lao động, phát triển các dịch vụ trong lĩnh vực này.

Vì vậy việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động và đẩy mạnh các biện pháp tổ chức thực hiện là đòi hỏi cấp thiết.

Thực hiện Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng và hoàn thiện dự án Luật an toàn, vệ sinh lao động trình Chính phủ.

Dự án luật có 7 Chương, 91 điều. Dự án luật đã quy định cụ thể, chi tiết hơn về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của đối tượng người lao động không có quan hệ lao động đối với công tác an toàn vệ sinh lao động; bổ sung các nội dung chi hỗ trợ phòng ngừa, chia sẻ rủi ro về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp khi trở lại làm việc từ Quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

4Công nhân trong các xưởng chế biến thực phẩm phải được trang bị đầy đủ quần áo phòng sạch, găng tay và mũ bảo hộ.

Dự án luật có quy định đối với thanh tra chuyên ngành về an toàn vệ sinh lao động “thanh tra chuyên ngành về an toàn, vệ sinh lao động được tổ chức thành lập ở cấp Bộ, cấp tỉnh và cấp huyện, Chính phủ quy định cụ thể về tiêu chuẩn chức danh thanh tra viên, việc tổ chức và hoạt động của lực lượng này.”

Để tổ chức thực hiện tốt các quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động đề xuất tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tập trung vào các ngành, nghề có nguy cơ cao về mất an toàn vệ sinh lao động; huấn luyện an toàn vệ sinh lao động cho người sử dụng lao động, người làm công tác an toàn vệ sinh lao động, người lao động theo đúng quy định.

Chỉ đạo, hướng dẫn các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc trách nhiệm quản lý, đặc biệt là các ngành, nghề có nguy cơ cao về mất an toàn vệ sinh lao động, phải xây dựng các quy trình, biện pháp làm việc bảo đảm an toàn vệ sinh lao động và xử lý sự cố theo quy định.

Các ý kiến tại Tọa đàm đã đi sâu phân tích, làm rõ cơ sở, tính khả thi của việc mở rộng phạm vi điều chỉnh, quy định về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của đối tượng người lao động không có quan hệ lao động đối với công tác an toàn vệ sinh lao động; việc sử dụng hiệu quả Quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp trong hỗ trợ phòng ngừa, khắc phục hậu quả tai nạn lao động. Sản phẩm hỗ trợ: giày bảo hộ cao cấp cho người lao động.

Theo dự kiến, Dự án Luật an toàn, vệ sinh lao động sẽ được trình Chính phủ xem xét tại phiên họp tháng 7/2014./.

Cảnh báo vấn đề vệ sinh an toàn lao động trong ngành lắp ráp điện tử

Thời gian qua, một số phản ánh về những tác động xấu của ngành công nghiệp điện tử với người lao động như mệt mỏi tức thời, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản đã khiến nhiều công nhân lo lắng và các cơ quan chức năng thấy cần phải xem xét về an toàn vệ sinh lao động trong các nhà máy này.

8Những nữ công nhân đang làm việc trong môi trường nhiều bức xạ điện từ được trang bị đầy đủ quần áo chống tĩnh điện khi làm việc.

Nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp

Theo bà Ngô Vân Hoài, Trưởng nhóm nghiên cứu của CDI, ở Việt Nam chưa có một nghiên cứu toàn diện về an toàn vệ sinh lao động trong ngành điện tử, cũng như các chương trình nâng cao nhận thức các tác động tiêu cực của ngành này đối với sức khỏe con người và môi trường.

Xuất phát từ thực tế còn thiếu thông tin, CDI đề xuất với Tổ chức Oxfam Bỉ (OSB) tiến hành hoạt động nghiên cứu “Tác động ban đầu về an toàn môi trường và sức khỏe nghề nghiệp trong một số nhà máy sản xuất, lắp ráp điện tử ở Việt Nam”.

Bà Ngô Vân Hoài cho biết, theo kết quả nghiên cứu, điều kiện lao động của ngành sản xuất và lắp ráp điện tử tại Việt Nam đã gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người lao động. Đặc biệt là ở một số công đoạn như sản xuất pin, con chíp, test chức năng, tiếp xúc với các hóa chất nguy hiểm, bức xạ ion hóa và không ion hóa, những công việc căng thẳng, làm đêm với độ dài ca 9-12 giờ… có thể ở mức đặc biệt độc hại, nguy hiểm. Trong quá trình khảo sát, nhiều lao động đã phản ánh việc thường xuyên đau mỏi xương khớp do tư thế làm việc, ù tai, thậm chí suy giảm thị lực từ 10/10 xuống còn 5/10…

5Khẩu trang hoạt tính hay mũ bảo hộ phòng sạch là những vật dụng thiết yếu

Một vấn đề đáng lưu ý là thời gian các công nhân gắn bó với công việc này thường ngắn, nguyên nhân là do tâm lý e ngại công việc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Đa số lao động được khảo sát đều có tuổi nghề dưới 3 năm. Đặc biệt trong tổng số hơn 200.000 lao động trong ngành này, có tới 80-85% là lao động nữ từ 18-30 tuổi. Những lao động này đều đang ở độ tuổi sinh sản nên yêu cầu đảm bảo an toàn lao động lại càng cấp thiết hơn.

Bà Nguyễn Ngọc Ngà, Phó chủ tịch Hội Y học lao động Việt Nam, cho biết hiện nay ở Việt Nam, việc xác định tiêu chuẩn nghề độc hại, bệnh nghề nghiệp được quy định chưa thật sự phù hợp với thực tế của các công việc trong ngành công nghiệp hiện đại. Mặc dù đạt tiêu chuẩn an toàn nhưng nguy cơ bệnh nghề nghiệp vẫn tiềm ẩn trong môi trường làm việc tại các nhà máy.

“Không phải cứ dưới tiêu chuẩn cho phép thì là an toàn. Thực tế, nồng độ hóa chất thấp nhưng tích lũy trong thời gian dài cũng gây nên những hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt là trong ngành công nghiệp điện tử, ngành sử dụng rất nhiều hóa chất, linh kiện độc hại”, bà Ngà nói.

Phải công khai danh mục hóa chất

Việt Nam là một nước đang có sự phát triển nhanh cả về số lượng và quy mô các nhà máy điện tử. Hiện, cả nước có hơn 500 nhà máy, công ty điện tử và 2/3 trong số đó là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, 3/4 công nhân tại các công ty là nữ. Việc phát triển ngành lắp ráp điện tử đã có những đóng góp tích cực trong giải quyết việc làm cho lao động, nhất là lao động phổ thông khu vực nông thôn và góp phần tăng trưởng kinh tế, xóa đói giảm nghèo…

Để Việt Nam phát triển một nền công nghiệp điện tử an toàn, bền vững, các chuyên gia đều nhất trí cho rằng cần phải tập trung đánh giá, nghiên cứu toàn diện về an toàn, vệ sinh lao động trong ngành điện tử của Việt Nam hiện nay. Đồng thời rà soát, hoàn thiện các văn bản pháp luật về tiêu chuẩn an toàn lao động trong ngành điện tử. Đặc biệt, các doanh nghiệp phải công khai hóa các loại hóa chất được sử dụng trong sản xuất, nhằm đảm bảo quyền tiếp cận thông tin của người lao động.

Bà Ngô Vân Hoài cho rằng, nên sớm xem xét rà soát để đưa nghề sản xuất, lắp ráp điện tử vào danh mục nghề, công việc nặng nhọc độc hại nguy hiểm do Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế ban hành.

Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ vẫn tiếp tục là địa điểm thu hút đầu tư của nhiều tập đoàn điện tử lớn trên thế giới. Vì vậy làm thế nào để Việt Nam phát triển một nền “công nghiệp điện tử an toàn, bền vững” đòi hỏi sự tham gia của các doanh nghiệp, người lao động và các cơ quan chức năng. Ngoài ra cần trang bị thêm cho công nhân giày bảo hộ cao cấp chống tĩnh điện phía dưới và chống trơn trượt trong nhà xưởng.

Ý thức lao động vẫn chưa được đặt đúng chỗ

Hà Nội, thủ đô của cả nước, trung tâm kinh tế văn hóa chính trị hàng đầu hiện nay cũng đang uốn mình theo xu hướng toàn cầu hóa, kinh tế công nghiệp. Rất nhiều các khu đô thị mới với các tòa nhà cao tầng được khởi công xây dựng. Kèm theo đó là những vấn đề nó mang phải ngay giữa lòng thủ đô.

Điểm qua một số công trình xây dựng trên địa bàn thành phố Hà Nội, công trình nào cũng gắn biển “An toàn là bạn, tai nạn là thù”. Thế nhưng, đằng sau những tấm biển ấy, điều kiện làm việc cũng như việc chấp hành các quy định về an toàn lao động của chính bản thân người lao động vẫn còn nhiều điều đáng bàn.

2Hai người công nhân phía trên vắt vẻo mà không cần dây an toàn hay mũ bảo hộ trong công trường xây dựng.

Tại chương III, Thông tư 22/2010/TT-BXD đã quy định rõ về vấn đề an toàn lao động trong thi công các công trình xây dựng. Cụ thể tại Điều 9: “Người lao động có quyền từ chối thực hiện các công việc được giao khi thấy không đảm bảo an toàn lao động, sau khi đã báo cáo với người phụ trách trực tiếp mà vẫn không được khắc phục, xử lý”.

Còn về trách nhiệm của nhà thầu thi công xây dựng công trình phải: “cung cấp đầy đủ các trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động”. Nhất thiết phải có quần áo bảo hộ được coi là đồng phục và là bộ mặt của nhà thầu công trình.

Quy định đã rõ, thế nhưng, đường như cả người lao động và chủ sử dụng lao động đều chưa quan tâm đến điều này.

4

3Qua những hình ảnh trên có thể thấy mức độ nguy hiểm cũng như sự thiếu quan tâm của các chủ công trình. Vì vậy, cần trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ lao động và đôn đốc các công nhân thực hiện nghiêm các quy định bảo đảm an toàn lao động. Đồng thời, chính người lao động cũng phải ý thức được việc tự bảo vệ mình và đồng nghiệp, tránh những trường hợp rủi ro đáng tiếc xảy ra. Trang bị hỗ trợ xây dựng: giày bảo hộ nhập khẩu cao cấp chống đinh.

Quy định về an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình

Để đảm bảo an toàn và hạn chế tai nạn lao động trong xây dựng, ngày 3/12/2014 Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư số 22/2010/TT-BXD qui định về an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình.

Trong xây dựng và lắp đặt thiết bị đối với các công trình xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hồi; phá dỡ công trình; bảo hành, bảo trì công trình phải đảm bảo các yêu cầu sau:

1. Tổng mặt bằng công trường xây dựng phải được thiết kế và phê duyệt theo quy định, phù hợp với địa điểm xây dựng, diện tích mặt bằng công trường, điều kiện khí hậu tự nhiên nơi xây dựng, đảm bảo thuận lợi cho công tác thi công, an toàn cho người, máy và thiết bị trên công trường và khu vực xung quanh chịu ảnh hưởng của thi công xây dựng.

2. Vật tư, vật liệu phải được sắp xếp gọn gàng ngăn nắp đúng theo thiết kế tổng mặt bằng được phê duyệt. Không được để các vật tư, vật liệu và các chướng ngại vật cản trở đường giao thông, đường thoát hiểm, lối ra vào chữa cháy. Kho chứa vật liệu dễ cháy, nổ không được bố trí gần nơi thi công và lán trại. Vật liệu thải phải được dọn sạch, đổ đúng nơi quy định. Hệ thống thoát nước phải thường xuyên được thông thoát bảo đảm mặt bằng công trường luôn khô ráo.

3. Trên công trường phải có biển báo theo quy định tại Điều 74 Luật Xây dựng. Tại cổng chính ra vào phải có sơ đồ tổng mặt bằng công trường, treo nội quy làm việc. Các biện pháp đảm bảo an toàn, nội quy về an toàn phải được phổ biến và  công khai trên công trường xây dựng để mọi người biết và chấp hành; những vị trí nguy hiểm trên công trường như đường hào, hố móng, hố ga phải có rào chắn, biển cảnh báo và hướng dẫn đề phòng tai nạn; ban đêm phải có đèn tín hiệu.

4. An toàn về điện:

a) Hệ thống lưới điện động lực và lưới điện chiếu sáng trên công trường phải riêng rẽ; có cầu dao tổng, cầu dao phân đoạn có khả năng cắt điện một phần hay toàn bộ  khu vực thi công;

b) Người lao động, máy và thiết bị thi công trên công trường phải được bảo đảm an toàn về điện. Các thiết bị điện phải được cách điện an toàn trong quá trình thi công xây dựng. Cần thiết phải sử dụng quần áo chống tĩnh điện.

c) Những người tham gia thi công xây dựng phải được hướng dẫn về kỹ thuật an toàn điện, biết sơ cứu người bị điện giật khi xảy ra tai nạn về điện.

5. An toàn về cháy, nổ:

a) Tổng thầu hoặc chủ đầu tư (trường hợp không có tổng thầu) phải thành lập ban chỉ huy phòng chống cháy, nổ tại công trường, có quy chế hoạt động và phân công, phân cấp cụ thể;

b) Phương án phòng chống cháy, nổ phải được thẩm định, phê duyệt theo quy định. Nhà thầu phải tổ chức đội phòng chống cháy, nổ, có phân công, phân cấp và kèm theo quy chế hoạt động;

c) Trên công trường phải bố trí các thiết bị chữa cháy cục bộ. Tại các vị trí dễ xảy ra cháy phải có biển báo cấm lửa và lắp đặt các thiết bị chữa cháy và thiết bị báo động, đảm bảo khi xảy ra cháy kịp thời phát hiện để ứng phó;

6. Các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật có liên quan;

7. Đối với dự án có vốn đầu tư nước ngoài hoặc những công trình có sự tham gia của nhà thầu nước ngoài thì các quy định về an toàn lao động phải được thể hiện bằng tiếng Việt và tiếng nước ngoài.

1

 Khi thi công xây dựng phải đảm bảo:

1. Trước khi khởi công xây dựng phải có thiết kế biện pháp thi công được duyệt, trong biện pháp thi công phải thể hiện được các giải pháp đảm bảo an toàn lao động cho người lao động và máy, thiết bị thi công đối với từng công việc. Trong thiết kế biện pháp thi công phải có thuyết minh hướng dẫn về kỹ thuật và các chỉ dẫn thực hiện.

2. Thi công xây dựng phải tuân thủ theo thiết kế được duyệt, tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình kỹ thuật. Đối với những công việc có yêu cầu phụ thuộc vào chất lượng của công việc trước đó, thì chỉ được thi công khi công việc trước đó đã được nghiệm thu đảm bảo chất lượng theo quy định.

3. Biện pháp thi công và các giải pháp về an toàn phải được xem xét định kỳ hoặc đột xuất để điều chỉnh cho phù hợp với thực trạng của công trường.

4. Tổ chức, cá nhân phải có đủ điều kiện năng lực phù hợp với công việc đảm nhận theo quy định. Những người điều khiển máy, thiết bị thi công và những người thực hiện các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động phải được huấn luyện an toàn lao động và có thẻ an toàn lao động theo quy định;

5. Máy, thiết bị thi công có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động phải được kiểm định, đăng ký với cơ quan có thẩm quyền theo quy định thì mới được phép hoạt động trên công trường. Khi hoạt động, máy và thiết bị thi công phải tuân thủ quy trình, biện pháp đảm bảo an toàn.

Trường hợp khi hoạt động, thiết bị thi công vượt khỏi phạm vi mặt bằng công trường thì chủ đầu tư phải phê duyệt biện pháp bảo đảm an toàn cho người, máy, thiết bị và công trình trong, ngoài công trường chịu ảnh hưởng của thi công xây dựng.

Trường hợp do điều kiện thi công, thiết bị phải đặt ở ngoài phạm vi công trường và trong thời gian không hoạt động nếu các thiết bị thi công vươn ra khỏi phạm vi công trường thì phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định của địa phương.

6. Những người khi tham gia thi công xây dựng trên công trường phải được khám sức khỏe, huấn luyện về an toàn và được cấp phát đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân theo quy định của pháp luật về lao động như mũ bảo hộ công trường hay giày da bảo hộ có mũi và đế sắt chống đâm xuyên.